Marketplace zapyta o numer EPR, zanim Cię wpuści.
Fulfillment sprawdzi go sam

Rozmowy o rejestracji EPR zwykle kończą się na zdaniu „trzeba to kiedyś załatwić”. Rozporządzenie stawia sprawę inaczej: numer jest warunkiem, żeby platforma w ogóle wpuściła Cię do sprzedaży.

[…] przed zezwoleniem na korzystanie ze swoich usług tym producentom oferującym opakowania lub produkty w opakowaniu konsumentom znajdującym się w Unii, uzyskują od producentów następujące informacje

(art. 45 ust. 4)

Kluczowe są dwa słowa: przed zezwoleniem. Nie po pierwszym miesiącu, nie przy kontroli, nie gdy ktoś zgłosi nieprawidłowość.

Jedno zastrzeżenie co do zakresu, bo elipsa w cytacie je pomija: przepis nie mówi o każdej stronie sprzedażowej. Dotyczy dostawców platform internetowych, którzy — jak mówi przepis — „są objęci zakresem stosowania rozdziału III sekcja 4 tego rozporządzenia i którzy umożliwiają konsumentom zawieranie z producentami umów zawieranych na odległość”; chodzi o akt o usługach cyfrowych, czyli rozporządzenie (UE) 2022/2065. Krąg adresatów wyznacza więc tamten akt, nie PPWR — i to w nim trzeba sprawdzić, czy konkretna platforma się w nim mieści.

Nie jeden numer, tylko tyle, ile rynków

Platforma ma uzyskać informacje o rejestracji „w państwie członkowskim, w którym znajduje się konsument, oraz numer (lub numery) rejestracji producentów w tym rejestrze” (ust. 4 lit. a). Liczba mnoga w nawiasie nie jest przypadkiem.

Znaczenie praktyczne: liczy się miejsce, gdzie mieszka kupujący, a nie gdzie stoi Twój magazyn ani gdzie masz siedzibę. Sprzedajesz przez marketplace do pięciu krajów — potrzebujesz numeru dla każdego z nich osobno.

Do tego dochodzi drugi dokument, o którym mówi się rzadziej: własne poświadczenie, w którym potwierdzasz, że oferujesz wyłącznie opakowania spełniające wymogi rozszerzonej odpowiedzialności producenta w kraju konsumenta (ust. 4 lit. b).

Platforma nie tylko zbiera — ma ocenić, czy to prawda

Tu przepis idzie dalej, niż większość spodziewa się po obowiązku informacyjnym.

Po otrzymaniu informacji, o których mowa w ust. 4, oraz przed zezwoleniem producentom na korzystanie ze swoich usług, dostawca platformy internetowej dokłada wszelkich starań, aby ocenić, czy otrzymane informacje są kompletne i wiarygodne.

(art. 45 ust. 6)

„Kompletne i wiarygodne” to nie to samo co „wpisane w formularz”. Numer, którego nie da się potwierdzić, jest z punktu widzenia platformy tak samo bezużyteczny jak jego brak. A odpowiedzialność za to, czy dane są dokładne, przepis kładzie po Twojej stronie (art. 45 ust. 8) — nie po stronie platformy.

Fulfillment ma ten sam obowiązek

Obowiązek nie kończy się na marketplace'ach. Jeśli korzystasz z magazynu i wysyłki firmy trzeciej, informacje z ust. 4 musisz dostarczyć także jej — i to w momencie zawarcia umowy (ust. 7).

A dostawca usług realizacji zamówień sprawdza je w sposób, który warto znać, bo przesądza o całej reszcie:

[…] korzystając z wszelkich ogólnodostępnych oficjalnych internetowych baz danych lub interfejsów internetowych udostępnianych przez państwo członkowskie lub Unię lub publicznie dostępnego wykazu rejestracyjnego na podstawie art. 44 ust. 13 niniejszego rozporządzenia […] dokłada wszelkich starań, aby ocenić, czy informacje […] są wiarygodne i pełne

(art. 45 ust. 8)

Dlaczego to zmienia charakter sprawy

Wykaz zarejestrowanych producentów, o którym mowa w tym cytacie, nie jest zwykłą listą. Art. 44 ust. 13 opisuje go tak:

Wykaz zarejestrowanych producentów musi nadawać się do odczytu maszynowego, sortowania i przeszukiwania oraz musi być zgodny z otwartymi standardami na użytek osób trzecich.

Dwa wyrażenia z tego zdania mają ciężar: odczyt maszynowy i na użytek osób trzecich. Operator magazynu nie musi wysyłać do Ciebie zapytania ani czekać na odpowiedź — może sprawdzić wpis sam. (Mowa o dostawcach usług realizacji zamówień, a nie o każdym przewoźniku. PPWR nie definiuje ich sam — art. 3 odsyła po definicję do rozporządzenia (UE) 2019/1020, a art. 20 nakłada na nich obowiązek, by warunki „magazynowania, obsługi i pakowania, adresowania lub wysyłki” nie wpływały negatywnie na zgodność opakowań.) Taka weryfikacja jest tania, automatyzowalna i da się ją powtarzać cyklicznie, nie tylko przy zawieraniu umowy.

Do tego państwa mogą pójść krok dalej i wprowadzić automatyczne uzgadnianie danych z rejestrem krajowym (ust. 5). Wtedy między Twoim wpisem a kontem sprzedażowym nie stoi już żaden człowiek.

Jest też furtka, o której warto wiedzieć

Rozporządzenie dopuszcza rozwiązanie, które w praktyce bywa wygodne: jeśli sprzedajesz przez internetową platformę handlową, część obowiązków finansowych producenta może wykonywać za Ciebie dostawca platformy — ale wyłącznie „na podstawie pisemnego upoważnienia” (ust. 4, akapit ostatni).

To nie dzieje się samo i nie zdejmuje z Ciebie rejestracji. Warto natomiast sprawdzić, czy platforma, z której korzystasz, taką usługę oferuje — zamiast zakładać, że skoro pobiera opłatę, to „pewnie już wszystko załatwia”.

Co z tego wynika dla planowania

Numer rejestracyjny nadaje organ w terminie do dwunastu tygodni od przekazania kompletu informacji (art. 44 ust. 11 lit. b). To znaczy, że decyzja wchodzimy na rynek niemiecki w przyszłym kwartale powinna zaczynać się od rejestracji, nie kończyć na niej.

Trzy pytania, które warto zadać przed wejściem na kolejny rynek:

• w którym państwie znajduje się konsument — bo to jego rejestr będzie sprawdzany, nie Twój;
• czy numer jest widoczny w publicznym wykazie tamtego państwa, a nie tylko w Twoich dokumentach;
• czy dane w rejestrze zgadzają się z tymi, które podałeś platformie i operatorowi magazynu.

Ostatni punkt bywa lekceważony, a wynika wprost z przepisu: skoro platforma ma ocenić, czy informacje są kompletne i wiarygodne (ust. 6), a operator magazynu — czy są wiarygodne i pełne (ust. 8), to rozbieżność między rejestrem a formularzem jest problemem sama w sobie — nawet gdy rejestracja formalnie istnieje.

Podsumowanie

Rejestracja EPR przestała być papierkiem do uzupełnienia po fakcie. Przepis wpisał ją w moment, w którym platforma decyduje, czy w ogóle Cię wpuścić, i oparł weryfikację na rejestrze, który ma być czytelny dla maszyn.

Dla firm, które mają to poukładane, jest to formalność: numer się podaje, a wpis w rejestrze potwierdza resztę. Dla pozostałych oznacza, że problem ujawni się nie przy kontroli, tylko przy próbie sprzedaży — czyli wtedy, gdy najbardziej przeszkadza.